وزارت مسکن و شهرسازی مرکز تحقیقات ساختمان و مسکن جمهوری اسلامی ایران

 هفتمین گزینه در فناوریهای تایید شده در راستای جزء 2-6 بند "د" تبصره6 قانون بوجه1386 کل کشور

ساختمان های بتن آرمه با شیوه قالب های تونلی

سیستم موسوم به تونلی، یکی از روش های مورد استفاده برای اجرای ساختمان های با سیستم باربر دیوار و سقف بتنی است. از آن جا که اجرای قالب بندی سقف و دیوار به صورت سلولی و هم زمان انجام می شود به نام تونلی مرسوم است.  در سیستم اجرای تونلی، دیوارها و سقف ها ی بتن مسلح به صورت هم زمان آرماتوربندی، قالب بندی و بتن ریزی می شوند. این روش، ضمن افزایش سرعت و کیفیت اجرا، عملکرد سازه ای و رفتار لرزه ای مجموعه سازه را به لحاظ یکپارچگی اعضا و اتصالات آن ها به نحو چشمگیری بهبود می بخشد.

قالب های مورد استفاده، به اندازه تقریبی ابعاد فضاها هستند. برای قالب بندی یا قالب برداری، نیاز به تبدیل آن ها به ابعاد کوچک نیست و با همان ابعاد اولیه و به صورت یکپارچه از فضا خارج می شوند. خروج قالبهای تونلی، پس از بتن ریزی دیوار و سقف و گیرش اولیه بتن، با فاصله دادن قالب ها از جداره های بتن ریزی شده(قالب برداری) وبا حرکت افقی روی چرخ یا غلتک صورت می گیرد. جدار هایی که با استفاده از این روش اجرا می شوند جدارهای اصلی داخلی و بعضی جدارهای خارجی (جانبی) هستند.

سازه ساختمان های اجرا شده با سیستم تونلی، سازه ای نسبتا شناخته شده است و از دیدگاه عملکرد لرزه ای اشکال عمده ای ندارد. تجربه زلزله های گذشته رفتار مناسب سازه این ساختمان ها را نشان داده است.

در ساختمان های اجرا شده با این روش، در برخی موارد، برای افزایش سهولت و سرعت اجرا، اجرای غیر سازه ای مانند دیوارهای جدا کننده،پله ها و پانل های نما به صورت پیش ساخته در نظر گرفته می شوند وپس از تکمیل سازه اصلی، به آن متصل می شود که این امر در مورد سازه پله ها توصیه نمی شوند.

با انجام مدیریت صحیح در اجرا و با استفاده از فناوری های روز و به کار گیری فناوری در تسریع گیرش و افرایش مقاومت بتن، می توان سرعت اجرا را به طور چشمگیری افزایش داد. هم اکنون، با استفاده از روش تونلی، انبوه سازان با برنامه ریزی اجرای یک طبقه در دو روز،مجتمع های مسکونی بزرگ را می سازند. از معایب این روش، محدودیت در طراحی فضا های داخلی است،و لازم است طراحی بر طبق محدودیت های اجرا در خصوص ابعاد قالب و قالب گذاری و به صورت مدولار انجام شود.

در ساختمان های اجرا شده به روش تونلی، ابتدا آرماتوربندی و تعبیه مسیر های تاسیسات مکانیکی و برقی در دیوارها انجام می شود وهم زمان با اقدامات، قالب بندی بازشو های مورد نیاز برای تاسیسات و در  و پنجره اجرا می شود. قالب های دو طرف دیوار را به صورت پشت به پشت، قالب بندی می کنند و با قرار گرفتن قالب های متوالی در کنار هم، بدون قالب واسط سقفی یا همراه با آن ،مجموعه قالب عادی دیوار وسقف را تشکیل می دهند.

در مرحله بعد، آرماتوربندی سقف و جاگذاری مسیر های برق انجام می شود و قالب هایی برای خالی ماندن محل داکت ها و دیگر حفره های لازم در سقف نصب میشود.در ادامه، بتن ریزی سقف ها و دیوارها به صورت یکپارچه ودر یک مرحله انجام می شود. اجرای جدارهای بتنی پرداخت شده، نیاز به نازک کاری بر روی سطوح آن ها را بر طرف می کند. این روش اجرا، در مرکز تحقیقات ساختمان و مسکن، مورد ارزیابی قرار گرفته و کاربرد آن، در حیطه الزامات ارائه شده، مجاز است.

الزامات طراحی و اجرای ساختمان های بتن آرمه با شیوه قالب تونلی

1- مبنای کلی طراحی این سیستم مطابق با ساختمان های بتن مسلح از نوع دیوار باربر صورت گرفته و شیوه اجرای آن به روش قالب های تونلی انجام می شود.

2-اجرای این سیستم در کلیه پهنه های لرزه خیزی ایران (مطابق استاندارد 2800) حداکثر تا 15 طبقه یا 50 متر از تراز پایه بلامانع است.

3-طرح لرزه ای و سازه ای به ترتیب بر اساس آخرین ویرایش استاندارد 2800 ایران و آیین نامه آبا( یا آیین نامهACI 318-05 و ویرایش های بعد از آن) انجام گیرد.

4-رعایت ضوابط مربوط به شکل پذیری متوسط و زیاد متناسب با لرزه خیزی مناطق مختلف ایران مطابق استاندارد 2800 الزامی است.

5-منظم بودن ساختمان در پلان و ارتفاع ضروری است.

6-به کارگیری حداکثر دهانه 5/5 متر برای سقف، حداکثر خالص 3 متر (بدون احتساب ضخامت سقف) و حداقل ضخامت 15 سانتی متر برای دیوار های هر طبقه در این سیستم مجاز است.

7-سطح مقطع اسمی دیوارهای سازه ای در هر جهت باید حداقل 3 در صد سطح زیر بنای طبقه باشد.

8-سطح مقطع اسمی دیوارهای سازه ای یک جهت می بایست حداقل 80 در صد جهت دیگر باشد.

9-رعایت حداقل مقاومت فشاری نمونه استوانه ای 25 مگاپاسکال برای بتن سازه ای و حداقل تنش تسلیم 400 مگاپاسکال برای فولاد الزامی است.

10-در نظر گرفتن ملاحظات خاص در پلان معماری، جهت بستن و باز کردن قالب های تونلی ضروری است.

11-قالب برداری اجزای سازه ای باید مطابق مبحث نهم مقررات ملی ساختمان صورت گیرد.

12-استفاده از موارد افزودنی شیمیایی(روان کننده،فوق روان کننده و افزودنی های تسریع کننده گیرش بتن) باید مطابق با مقررات ملی ساختمان و یا سایر مراجع معتبر بین المللی است، هم چنین نوع و میزان مصرف آن ها بر مبنای مشخصات اجرایی و اقلیمی کشور انتخاب شود.

13-در شرایط اقلیمی مختلف، باید تمهیدات لازم در طراحی و اجرای ساختمان ها در نظر گرفته شود.

14-طراحی و اجرای جزییات مناسب در محل اتصال دیوار های غیر سازه ای به منظور عدم مشارکت در سختی جانبی سازه الزامی است.

15-لحاظ کردن جزییات دقیق مسیر و محل نصب کلیه اقلام تاسیسات برقی و مکانیکی در مرحله طراحی و اجرا ضروری است.

16-در نظر گرفتن تمهیدات و تجهیزات لازم جهت اجرای بتن ریزی یکپارچه دیوارها و سقف در هر طبقه ضروری است.

17-تمهیدات لازم در اجرای نازک کاری و نما سازی بر روی سطوح بتنی، می بایستی در مراحل طراحی و اجرا در نظر گرفته شود.

18-عایق کاری حرارتی جداره های خارجی ساختمان مطابق الزامات مبحث19 مقررات ملی ساختمان الزامی است.

19-رعایت مبحث سوم مقررات ملی ساختمان در خصوص حفاظت ساختمان ها در مقابل حریق و هم چنین الزامات نشریه شماره 444 مرکز تحقیقات ساختمان ومسکن مربوط به مقاومت جداره ها در مقابل حریق با در نظر گرفتن تعداد طبقات، ابعاد ساختمان،کاربری و وظیفه عملکردی عنصر ساختمانی ضروری است.

20-صدابندی هوابرد جداکننده های بین واحد های مستقل و پوسته خارجی ساختمان و صدا بندی سقف بین طبقات باید مطابق مبحث هجدهم مقررات ملی ساختمان تامین شود.